Альвеолярлы сүйек деструкциясымен пародонттың қабыну ауруы: жеңіл, орташа және ауыр дәрежелер
АХЖ-10: K05.2
Анықтама
Пародонтит — альвеолярлы сүйек деструкциясы, тіс-ет бекітуінің жоғалуы және патологиялық пародонталды қалталардың түзілуімен сипатталатын пародонттың қабыну ауруы. Гингивиттен айырмашылығы — бұл қайтымсыз процесс, жоғалған сүйек өздігінен қалпына келмейді.
Пародонтит 35 жастан асқан ересектерде тіс жоғалтудың жетекші себебі болып табылады. Пародонтиттің ауыр түрі ересек халықтың 10–15%-ында кездеседі.
АХЖ-10 коды: K05.2–K05.3 — Жедел және созылмалы пародонтит
Жеңіл қалта: 3,5–4 мм — Бекіту шығыны 1–2 мм
Орташа қалта: 4–6 мм — Бекіту шығыны 3–4 мм
Ауыр қалта: >6 мм — Бекіту шығыны >5 мм
Жылжымалылық I: 1 мм дейін — Вестибулооральдық
Жылжымалылық III: Кез келген бағыт — Тік — ауыр
Ауырлық дәрежесі бойынша жіктеу
K05.2 Жеңіл дәреже — Қалта тереңдігі 3,5–4 мм. Бекіту шығыны 1–2 мм. Тамырдың 1/3-ке дейін сүйек сорылуы. Тістердің жылжымалылығы жоқ. Зондтауда қан кету. Пациент тек қан кетуіне шағымданады.
K05.2 Орташа дәреже — Қалта тереңдігі 4–6 мм. Бекіту шығыны 3–4 мм. Тамырдың 1/2-ге дейін сүйек сорылуы. I дәрежелі жылжымалылық мүмкін. I–II класс фуркацияның ашылуы.
K05.3 Ауыр дәреже — Қалта тереңдігі >6 мм. Бекіту шығыны >5 мм. Тамырдың 1/2-ден астам сүйек сорылуы. II–III дәрежелі жылжымалылық. II–III класс фуркацияның ашылуы. Абсцесстер.
Клиникалық көрініс
Қалтадан қан кету және іріңді бөліну — Пародонталды қалтадан іріңнің шығуы — белсенді қабынудың белгісі. Зондтауда: қалта тереңдігі >3 мм, BOP+.
Тістердің жылжымалылығы — I дәр.: вестибулооральды бағытта 1 мм-ге дейін жылжу. II дәр.: >1 мм жылжу. III дәр.: тік бағытты қоса барлық бағытта жылжу. Сүйек деструкциясымен байланысты.
Тамырлардың ашылуы — Еттің рецессиясы цемент тамырын ашады. Дентин гиперестезиясы. Тамырлар тәждерден қоңыр — «тістердің ұзаруы».
Тістердің ажырауы мен ығысуы — Ауыр пародонтит: алдыңғы тістер сүйектегі тірегін жоғалтуынан желпуіш тәрізді ажырайды.
Галитоз — Ауыздан шіріген иіс — пародонталды қалталардағы анаэробты бактериялардың тіршілік әрекетінің нәтижесі.
Рентгенологиялық сурет
| Дәреже | Рентгенологиялық белгілер | Сүйек сорылу түрі |
|---|---|---|
| Жеңіл | Тісаралық сүйектер ұшының бұлыңғырлануы, кортикальды пластинаның жоғалуы | Көлденең тамырдың 1/3-і |
| Орташа | Тісаралық сүйек биіктігінің тамырдың 1/2-ге дейін төмендеуі, периодонталды саңылаудың кеңеюі | Көлденең немесе тік (бұрышты) |
| Ауыр | Тамыр ұзындығының 1/2-ден астам сорылуы, фуркация көрінеді, тістер «ілініп тұрғандай» | Тік (бұрышты ақаулар), көлденең |
Ем қағидаттары
I кезең — гигиена және тіс шөгінділерін алу — Кәсіби тазалау, гигиенаны үйрету. Пациентті ынталандыру — өте маңызды. (1–2 қабылдау)
II кезең — жабық кюретаж — Қалтаны ашпай қол кюреттері мен ультрадыбыспен қызыл иек асты шөгінділерін және тамырдың инфицирленген цементін алу. Қалта 4–6 мм кезінде қолданылады. (Gracey кюреттері, ультрадыбыстық скейлер) (4–6 қабылдау)
III кезең — хирургиялық ем — Қалта >6 мм, бұрышты сүйек ақаулары кезінде: лоскутты операция (Widman, ENAP), сүйек пластикасы. Хирургиялық емес ем тиімсіз болғанда көрсетіледі. (Хирургиялық аспаптар, сүйек алмастырғыштар)
Қолдаушы терапия (SPT) — Өмір бойы 3–6 айда бір рет бақылау қабылдаулары. Тіс қағы мен тасты алу, қалталарды бақылау. (Өмір бойы, 3–6 ай)